Sokrates’in Üç Filtre Testi

Bir gün bir tanıdığı Sokrates’e rastladı ve dedi ki: “Arkadaşınla ilgili ne duyduğumu biliyor musun?” “Bir dakika bekle” diye cevap verdi Sokrates. “Bana bir şey söylemeden önce seni küçük bir testten geçirmek istiyorum.” Buna “Üç Filtre Testi” deniyor.  “Üç Filtre mi?”

“Doğru” diye devam etti Sokrates.” “Benim arkadaşım hakkında konuşmaya başlamadan önce, bir süre durup ne söyleyeceğini filtre etmek, iyi bir fikir olabilir.”

Birinci filtre ile başlayalım: “Gerçeklik filtresi”

Bana birazdan söyleyeceğin şeyin tam anlamıyla gerçek olduğundan emin misin?”

“Hayır” dedi adam “Aslında bunu sadece duydum ve…”

“Tamam,” dedi Sokrates “Demek sen bunun gerçekten doğru olup olmadığını bilmiyorsun. Şimdi ikinci filtreyi deneyelim. Bu filtrenin adı İyilik filtresi.”

Arkadaşım hakkında bana söylemek istediğin şey iyi bir şey mi?

“Hayır, tam tersi…”

“Öyleyse,” diye devam etti Sokrates, “Onun hakkında bana kötü bir şey söylemek istiyorsun ve bunun doğru olduğundan emin değilsin. Fakat yine de testi geçebilirsin, çünkü geriye bir filtre daha kaldı.”

Bu filtrenin adı İşe Yararlılık filtresi.

“Bana arkadaşım hakkında söyleyeceğin şey, benim işime yarar mı?”

“Doğrusunu söylemek gerekiyorsa hayır, yaramaz.”

“İyi” diye yanıt verdi Sokrates, “Eğer bana söyleyeceğin şey doğru değilse, iyi değilse ve işe yarar, faydalı değilse bana niye söyleyesin ki?”